NAMNEWS.UZ—Маънавий-маърифий,ижтимоий-сиёсий,ахборот

 Қисқа сатрларда
ЎЗБЕКИСТОН ЁШЛАР ИТТИФОҚИ НАМАНГАН ВИЛОЯТИ КЕНГАШИ ХАМДА БАНДЛИК БОШ БОШҚАРМАСИ ХАМКОРЛИГИДА "БЎШ ИШ ЎРИНЛАРИ ЯРМАРКАСИ" ЎТКАЗИЛДИ 13:48 20/01/2018
{$info.title|escape:'html'}

Ёшлар бандлигини таъминлаш, айниқса уюшмаган ёшларни, жазони ижро этиш муассасаларидан қайтганлар, махсус ҳисобга олинганларни бандлигини таъминлаш бўйича Косонсой туман Иқтисодиёт коллежида 2018 йилнинг 19 январъ куни “Бўш иш ўринлари ярмаркаси”ташкил этилди.

Батафсил
Танзила Нарбаева: Женщины - наиболее социально активная часть общества! 14:17 19/01/2018
{$info.title|escape:'html'}

Роль Комитета должна возрасти в совершенствовании государственной политики по развитию сектора ННО, координации усилий ННО, органов власти, бизнеса, доноров, занимающихся решением социальных вопросов (поскольку они в значительной степени имеют «женское лицо»), обеспечения инклюзивной социальной политики, контроля качества социальных услуг

Батафсил
Наманганда «Avtotest» ўқув маркази иш бошлади 19:42 18/01/2018
{$info.title|escape:'html'}

 2017 йил 4 сентябрда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг  “Инновацион ўқитиш услубларини жорий этиш йўли билан ҳайдовчиларни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш, шунингдек, уларнинг малакасини ошириш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги қарори қабул қилинган эди. Мазкур ҳужжатда юридик шахслар, яъни корхона, ташкилот ва муассасаларга қарашли автомобиллар ҳайдовчиларнинг бундан буён мунтазам равишда  ўз малакаларини ошириб боришлари кўзда тутилган.

Батафсил
Халқ бюджети  – у шаффофликни таъминлайди   18:43 18/01/2018
{$info.title|escape:'html'}

Бугунги конференциядаги  тақдимотида “Тараққиёт стратегияси” маркази раҳбари Акмал Бурхонов бир қатор долзарб масалалар орасида Фуқаролар учун бюджет (Халқ бюджетини) тайёрлаш ва чоп этишнинг муҳимлигини таъкидлаб ўтди. Халқ бюджети ўз олдига тасдиқланган давлат бюджетини оддий, халқчил тилда, минимал равишда техник иборалар ишлатилган тарзда кенг оммага тақдим этиш мақсадини ўз олдига қўйган

Батафсил
Халқни давлатдан рози қилишга  инновацияни жорий этиш Халқаро конференциянинг асосий мазмуни бўлди! 13:13 18/01/2018
{$info.title|escape:'html'}

Тадбир доирасида давлат бошқарувида фуқаролар иштирокини таъминлаш бўйича илғор хорижий тажриба тақдим қилинди, шунингдек давлат сиёсатини муҳокама қилиш жараёнларида аҳолининг фаол иштирок этишини рағбатлантирувчи инновақион механизмларни жорий қилиш, кўрсатиладиган давлат хизматлари сифатини ошириш ҳамда жамият ҳаётининг долзарб масалаларини хал этишда давлат ва жамият ўртасида ижтимоий шериклик механизмини йўлга қўйиш масалаларига бағишланган муҳокамалар бўлиб ўтмоқда.

Батафсил

Қизилмия хислатлари

Июнь 29
01:47 2017

Яқинда Наманган вилоят ҳокимининг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Яланғоч қизилмияни экспорт қилишни янада рағбатлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорининг вилоятда ижросини таъминлаш ҳақидаги қарорининг қисқача шарҳини эълон этгандик. Хўш, яланғоч қизилмиянинг ўзи қандай ўсимлик, унинг халқ хўжалиги, хусусан тиббий дори тайёрлашда тутган ўрни нималардан иборат?  Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги илмий ишлаб чиқариш маркази Наманган вилоят бўлими раҳбари Абдуфаттоҳ ЗУННУРОВнинг мақоласи шу ҳақда:

- Кейинги йилларда қизилмия етиштириш жадал суръатларда ривожланмоқда. Маълумотларга қараганда, қизилмия сувсиз жойларда бедадан кўра кўпроқ ҳосил беради. Илдизи 4-5 метргача чуқур кириб, тупроқдаги фосфорни яхши ўзлаштиради. Илдиз тизимининг кучли ривожланиши, дуккакли ҳамда туганак бактериялар фаолиятининг юқорилиги туфайли  тупроқни азот билан бойитади. Пичанининг таркибидаги протеин миқдори юқорилиги жиҳатидан бедадан кейин иккинчи ўринни эгаллайди.

Қизилмия дуккакдош ўсимликлар оиласига мансуб кўп йиллик ўт ўсимлик. Вилоятимизда оддий қизилмия  ўсимлигининг кўпгина хиллари учрайди.

Уруғи 1-2 даражада уна бошлайди, 18-25 даража ҳароратда тез унади. -42 дан -48 даражагача совуққа чидамли бўлади. Баҳорда -12 даража совуқ ҳам урмайди.

Оддий қизилмия униб чиққанидан 1,5-2 ҳафта ўтгач илдиз бўғзидан бошсимон, юмшоқ қават вужудга келади. 20 кун ўтгач ҳар бир тупида 20 донадан 50 донагача барг ҳосил бўлади, 3 ой давомида ўсиш-ривожланишда давом этади. Бу ҳол 2-3 йил давом этиши мумкин. Баҳорда бедадан олдин униб чиқади, кўкариб чиқишидан гуллаш давригача 60-65 кун, уруғларининг пишиб етилиши учун эса 110-120 кун ўтади. Кузда суткалик ҳарорат 5 даражадан паст бўлса, ўсишдан тўхтайди.

Мазкур ўсимлик қурғоқчиликка ўта чидамли. Ривожланган илдиз тизими пастки чуқурликдан (1-2,5 м) ҳам сувни сўриб олади. Агар қизилмия ерга яхши ўрнашиб олса, совуққа ҳам, иссиққа ҳам чидамли бўлиб ўсаверади. Бир грамм қуруқ модда тўплаш учун 300-400 грамм сув сарфлайди. Бу беда ёки қизил себаргадан кам, сув тақчил ҳудудларда ҳосилдорлиги бедага қараганда 20-25 фоиз кўп бўлади. Сувга талаби шоналаш-гуллаш даврида кучаяди. Агар гектаридан 50-60 центнер  пичан олмоқчи бўлсак, бир метрли тупроқ қаватида икки минг тонна сув керак бўлади.

Қизилмия ёруғликка талабчан, бироқ уруғ униб чиқиш даврида ёруғ-ликни унча талаб этмайди. Агар уни баҳорги буғ-дой билан аралаштириб экилса 28 центнер, арпа билан экилса 23 центнер пичан олиш мумкин.

Бир тонна қизилмия пичани 6-7 килограмм фосфор, 18-20 килограмм калий, 11-12 килограмм кальций, 1,5-1,7 килограмм магнийни ўзлаштиради. Ўзидан кейин экилган ўсимлик учун тупроқдаги фосфорни ўзлаштирилишини осонлаштиради. Қизилмия ўсимлигининг илдиз тизими кучли ривожланиши учун сув, шамол эрозиясига учрайдиган таркиби енгил, қумлоқ ерларга экиш тавсия қилинади. Сув ва шамол эрозиясини сезиларли даражада камайтиради.

Қизилмия илдизи ўқилдиз, кучли ривожланган, тупроқнинг 3-4 метр, айрим тупроқларда 5 метр қатламгача кириб боради. Вертикал кучли илдиз поя цилиндрсимон бўлиб, атрофига горизонтал илдиз шохчалари тарқалади. Илдизпоянинг йўғонлиги 15-20 мм. буришган, чўтир, ранги оқ-сариқ, қўнғир-сариқ бўлиши мумкин.

Барглари ток патсимон 3-5-7 жуфт баргчалардан иборат бўлиб, охири тоқ, битта барг билан тугайди. Баргларининг шакли ланцетсимон, элипссимон, чўзиқ, текис қиррали, ёпишқоқ безлар билан қопланган, қўл билан сиқилганда ёпишқоқлиги сезилади.

Илдизи таркибида 3,2-24 фоиз тритерпен сапонин-глицирризин бирикмаси, 4 фоиз флавоноидлар, 20 фоизгача қандлар, 34 фоизгача крахмал, аспарагин, эфир мойи, витамин С, 6 фоизгача пектин ва бошқа аччиқ моддалар учрайди. Илдиз флавоноидларидан ликвиритин, ликвиритозид, ликурозид, глаброзид ва бошқа бирикмалар ажратиб олинади.

Илдизидан тайёрланган қуюқ ва қуруқ экстрактлари ҳамда шарбат нафас йўллари касалланганда, балғам кўчирувчи, сурункали қабзиятда эса енгил сурги дори сифатида қўлланилади.

Халқ табобатида илдизи қадимдан турли касалликларни даволашда кенг қўлланилган. Абу Али ибн Сино ўсимликнинг илдизи билан буйрак, қовуқ ва меда яллиғ-ланиши ҳамда истима, ўпка касалликларини даволаган.

Қизилмия ўсимлиги Ўрта Осиёнинг ҳамма ҳудудларида, хусусан Тошкент, Фарғона водийси, Сурхон воҳасида беда экилган майдонларда, ғалла-донли экинлар орасида, суғориш иншоотлари бўйларида, ариқ, боғ ва узумзорларда ўсади.

Қизилмия ўсимлиги экиладиган майдонларга кузги шудгор олдидан гектарига 500-600 кг. физик ҳолда фосфорли ўғит солиш зарур. Сўнг 30-35 см. чуқурликда қўш ярусли омочлар билаи ағ-дариб ҳайдалса, бегона ўтларга барҳам берилади. Шудгор текисланади, четлари тартибга келтирилиб мола босилади, зарур жойларда енгил сув бостирилиб, 16-18 см. чуқурликда чизелланади. Уруғи нитрат билан дориланиб, беда уруғи каби экилади.

Уруғи пўстлоғига ёпишиб олгани учун пўстлоғи билан ёки ажратиб зкилаверади. Одатда қизил- миянинг икки хили экилади: асосан оддий экма тури кенг тарқалган. Унинг бўйи 80-90 см., 5-7 дона бўғин ҳосил қилади. 1000 дона уруғи 17-23 грамм, гули пушти бўлиб, қизғиш товланади. Қумда ўсадиган тури 80-100 см., гоҳо 125 сантиметрга боради, 1000 дона уруғи 11-15 грамм, совуққа чидамли. Агротехнология асосида парвариш қилинса барча кўрсаткичлари бедадан кам бўлмайди.

 

    

Энг кўп ўқилганлар

Календарь

Боғланиш

Алоқа

Тел.: +998 93 406 48 40   

Email: namnews@mail.ru

Реклама бўлими: +998 93 406 48 40

Бизни кузатинг:

Facebook'даги саҳифамиз: facebook.com/namnews.uzbekistan

Twitter'даги саҳифамиз: twitter.com/namnews.uz